How It Learns

How It Learns Nedir?

How It Learns, öğrenmenin yürürlükteki tanımını tek cümleye indirir: motorun hangi geçmişe bakarak öğrendiğini ve öğrendiklerinin onaya mı sunulduğunu yoksa kendiliğinden mi uygulandığını yazar. Kısacası tek bir soruyu yanıtlar: motor şu anda nasıl çalışıyor?

Bir sonuç yüzeyi değildir; ayarların özetidir. Kaç kuralın incelendiğini ya da kaç önerinin beklediğini söylemez, bir işlem de başlatmaz: sayılar Learning şeridinin üst bandındaki sayaçlara, eylemler ise diğer iki karta aittir. Buna karşılık öğrenme ayarlarının kapısıdır: kart tıklandığında düzenleme penceresi açılır.

Cümlenin içeriği tümüyle yapılandırmadan üretilir. Motorun o anki verisine, kaç kural incelediğine ya da hangi sonuca vardığına bakmaz; bu nedenle değerlendirme hiç çalışmamış olsa bile kart doludur.

Kartın tamamı tıklanabilir

Kartın herhangi bir yerine tıklandığında öğrenme ayarlarının düzenleme penceresi açılır; sağ alt köşedeki kalem ikonu yalnızca bunu belirten bir işarettir, kendi başına bir buton değildir. Aynı pencere, şeridin üst bandındaki AI Learning Settings → bağlantısıyla da açılır. Ayrıntı: AI Learning Settings.

Öğrenme Şeridinde How It Learns Kartı

Kart, şeridin gövdesindeki üç karttan soldakidir. Üstte başlık ve ikon, ortada öğrenmeyi anlatan cümle, altta yürürlükteki modun adı ve kalem ikonu yer alır.

Öğrenme Şeridi - How It Learns Kartı

Kartın anatomisi:

Bölüm	Ne gösterir
Başlık	How It Learns ve ayar ikonu.
Cümle	Öğrenmenin yürürlükteki tanımı. Geçmiş penceresi (otomatik modda ayrıca periyot değeri) vurgulanarak yazılır; kapalı moddaki cümlede vurgu bulunmaz.
Mod adı	Kartın sol altında, seçili Learning Mode değerinin adı: Learning Off, Smart Advisor ya da Automatic.
Kalem ikonu	Sağ altta; kartın düzenleme penceresini açtığını belirtir.

Cümlenin Üç Hâli

Mod	Cümle
Smart Advisor	Learning from the last <pencere>; suggestions are offered to you, never applied on their own.
Automatic	Learning from the last <pencere>; what it learns is applied on its own (<periyot>).
Learning Off	Learning is off — no suggestions are produced for this route table.

Öğrenme ayarı hiç kaydedilmemişse cümle Smart Advisor biçiminde okunur; kayıt olmadan da varsayılan mod budur.

Cümledeki süre motorun kullandığı pencerenin aynısı olmayabilir

Cümlede yazan değer, ayar penceresine girilen değerdir. Motor bu değeri beş kademeli bir ızgaraya yuvarlar ve gerçekte 3 gün, 1 hafta, 2 hafta, 1 ay ya da 2 aylık bir pencere okur.

Yuvarlama iki yönlü çalışır: "son 3 hafta" yazan bir kartın arkasında motorun okuduğu pencere 2 hafta, "son 5 gün" yazan bir kartın arkasında ise 1 haftadır. Kademelerin tamamı AI Learning Settings sayfasında verilmiştir.

Öğrenme kapalıyken kart yerinde kalır

Mod Learning Off iken kart kaybolmaz; yalnız cümlesi ve mod adı değişir. Kalem ikonu ve tıklanabilirlik de korunur.

Cümlenin "öneri üretilmiyor" ifadesi arka plan çalışmasını anlatır. Ekranın kendi değerlendirmesi bu modda da çalıştığından şeritteki sayaçlar ve diğer iki kart yine dolu görünür.

Motor Neyi Okur?

Kartın cümlesi yapılandırmayı anlatır; motorun arka planda yaptığı iş daha ayrıntılıdır. Değerlendirme her kural için ayrı ayrı yürütülür ve şu adımlardan geçer:

Adım	Ne yapılır
Veri toplama	Kuralın ölçüm dosyasından en yoğun kaynağın değeri, kaynak dağılımının üst dilimi ve etkin kaynak sayısı okunur. Düşürülen paket sayısı ayrı bir ölçüm dosyasından alınır. Yürürlükteki limit ise ölçümden değil, kuralın kendi kaydından okunur; böylece bir limit değiştirildikten hemen sonra motor eski değeri görmez.
Çözünürlük	Veri her zaman saatlik kovalara oturtulur. Motor haftanın saatine göre bir model kurduğundan bu çözünürlük arayüzden ayarlanamaz.
Yeterlilik denetimi	Kuralın ölçümünde sekizden az geçerli örnek varsa kural değerlendirmeye alınmaz. Ölçüm dosyası hiç yoksa da alınmaz.
Olgunluk denetimi	Verinin kapsadığı süre yeterli değilse sonuç ön değerlendirme sayılır ve önerisi hiçbir zaman uygulanabilir olmaz.
Saldırı ayıklaması	Trafiğin saldırılı bölümleri ayrılır ve hesaba katılmaz. Karar üç ölçüte bakılarak verilir: değerin normal banttan sapması, en yoğun kaynağın kalabalıktan ne kadar ayrıştığı ve kaynak sayısının ani artışı. Bir dilimin saldırı sayılması için en az iki ölçütün aynı anda konuşması gerekir.
Temel değer	Ayıklanmış temiz trafikten, haftanın saatine göre bir taban hesaplanır. Az örnekli saatler, günün aynı saatinin ve genel dağılımın ortalamasına doğru çekilir; böylece tek bir saatteki gürültü tabanı bozmaz. Haftanın en yüksek saati esas alınır.
Limit önerisi	Taban bir güvenlik payıyla çarpılır ve okunabilir bir sayıya yuvarlanır. Sonuç, kuralın katalogda tanımlı alt sınırının altına inemez.
Geri sınama	Önerilen değer, öğrenilen temiz trafiğe karşı sınanır. Limit aşağı çekiliyorsa ve yeni değer meşru trafikten kabul edilenden fazlasını engelleyecekse öneri geri çekilir.

Aşağı ve yukarı yön farklı ölçütlere bakar

Limitin daraltılması geri sınamaya bağlıdır: öneri, öğrenilen temiz trafiği kabul edilenden fazla kesiyorsa reddedilir. Pencerede hiç trafik yoksa daraltma zaten esirgenir; motor boş bir pencereden "temiz çıktı" sonucu çıkarmaz.

Limitin gevşetilmesi ise geri sınamayla değil, kanıtla değerlendirilir. Motorun aradığı kanıtlar şunlardır: pencerenin saldırıyla fazla kirlenmemiş olması, temiz trafikte gerçek bir büyüme görülmesi, yürürlükteki limitin meşru trafiği kesiyor olması ya da limitin altında kalan boşluğun fiilen dolmuş olması.

Motor tek adımda büyük değişiklik önermez

Yürürlükte bir limit varken değer her değerlendirmede yalnız sınırlı bir adım hareket ettirilir; mevcut değere yakın öneriler ise hiç üretilmez, kural "değiştirilmesi gerekmiyor" sayılır. Gevşetme yönünde adım sabit bir yüzde değil, hedefe kalan farkın bir kesridir: fark büyüdükçe adım da büyür, ancak öğrenilen değeri aşmaz.

Kuralın henüz bir limiti yoksa adım sınırı işlemez; ilk değer doğrudan öğrenilen değer olarak önerilir.

Adım sınırının tek istisnası açık bir tıkanmadır: yürürlükteki limit temiz trafiğin büyük bölümünü engelliyorsa ve pencerede kayda değer bir saldırı yoksa, motor tek adımda öğrenilen değere çıkar.

Saldırı ayıklaması kendini de denetler

Ayıklama sonucunda pencerenin yarısından fazlası saldırı olarak işaretlenirse motor bu sonucu güvenilmez sayar: önceki turun etiketlemesini korur ve kuralı belirsiz olarak işaretleyip önerisini reddeder. Normal trafik ile saldırı trafiği ayrılamadığında sayı tahmin etmek yerine karar yöneticiye bırakılır.

Ölçümle sayaç çelişirse motor değeri dondurur

Bir kuralın düşürme sayacı çalışıyorken gözlem serisi düz sıfır okuyorsa, motor bu çelişkiyi bir ölçüm sorunu sayar: limiti değiştirmez ve önerisini uygulanamaz olarak işaretler.

Değerlendirmeye alınmayan kural listeden düşmez

Ölçümü olmayan ya da yeterli örnek biriktirmemiş bir kural sonuç listesinden çıkarılmaz. Motor bu kurallar için katalogdaki varsayılan değeri bilgi amaçlı bir başlangıç önerisi olarak koyar ve sonucu ön değerlendirme sayar: kural kartlarda ve rozetlerde görünür, ancak önerisi uygulanabilir olmaz.

Kartın Açtığı Ekran

Kart tıklandığında Learning Settings penceresi açılır. Pencere yalnız öğrenme ayarlarını taşır; motorun okuduğu veriler, hesap adımları ya da grafikler bu pencerede bulunmaz.

How It Learns Kartının Açtığı Ekran

Alanların tamamı AI Learning Settings sayfasında açıklanmıştır.

Bir kuralın hesabının nasıl yapıldığı bu karttan değil, o kuralın satırındaki rozete tıklanarak açılan değerlendirme penceresinden okunur; orada gerekçeler ve türetme adımları madde madde yazılır.

Kapsam ve Sınırlar

INFO

• Kart bir ölçüm göstermez. İçeriği tümüyle yapılandırmadan üretilir.
• Cümledeki süre girilen değerdir, motorun okuduğu pencere değil.
• Kart her modda görünür, öğrenme kapalıyken de.
• Kartın tamamı tıklanabilirdir ve tek bir pencereyi açar.
• Motor saatlik çözünürlükle çalışır ve bu arayüzden ayarlanamaz.
• Ölçümünde sekizden az geçerli örnek bulunan kural değerlendirmeye alınmaz; ölçüm dosyası olmayan kural da alınmaz. Bu kurallar listeden düşmez, bilgi amaçlı bir başlangıç önerisiyle görünmeyi sürdürür.
• Yeterince olgunlaşmamış bir sonuç ön değerlendirmedir ve önerisi uygulanamaz.
• Yürürlükteki limit yapılandırma kaydından okunur, ölçüm dosyasından değil.
• Öğrenmeye kapatılmış bir kural yine de değerlendirilir. Motor onun için de sonuç üretir ve rozetini gösterir; yalnızca hiçbir uygulama yolu o kuralı yazamaz.
• Değerlendirme salt okumadır; bu kart hiçbir ayarı değiştirmez.