Bot Type
Bot Type Koşulu Nedir?
Bot Type koşulu, HTTP isteğinin User-Agent başlığını analiz ederek isteğin bir bot/crawler tarafından yapılıp yapılmadığını tespit eden ve bu bilgiye göre trafik yönlendirme ve manipülasyon kararları almak için kullanılan bir koşul tipidir.
Botlar genellikle kendilerini User-Agent başlığında tanıtır:
TR7, User-Agent başlığını bilinen bot imzalarıyla (desen eşleşmesi) karşılaştırarak 11 farklı bot kategorisini tanıyabilir. Tespit tamamen User-Agent tabanlıdır; davranışsal bir skorlama yapılmaz.
WARNING
Güvenlik Notu
Zararlı botlar User-Agent'ı taklit edebilir. Kritik güvenlik kararları için bot tespitine tek başına güvenmeyin.
Bu koşul, vService üzerindeki Bot Protection korumasından farklıdır: Bot Type koşulu yalnızca User-Agent kategorisine bakar; Bot Protection ise istemcinin bot olma ihtimalini birden fazla faktörle skorlar ve skora göre aksiyon alır.
Bot Type Koşulunun Önemi
Web trafiğinin önemli bir kısmı botlar tarafından oluşturulur. Bu trafiğin doğru yönetilmesi hem SEO hem de güvenlik açısından kritiktir.
Bot Type koşulu sayesinde;
- Arama motoru botlarına özel içerik sunulabilir,
- Zararlı botlar engellenebilir,
- Bot trafiği normal kullanıcı trafiğinden ayrılabilir,
- SEO crawler'larına öncelik verilebilir,
- Bot trafiği istatistikleri toplanabilir.
Bot Type vs Tarayıcı vs Mobil Platformu:
| Koşul | Tespit Ettiği | Örnek |
|---|---|---|
| Bot Type | Otomasyon yazılımı | Googlebot, Bingbot |
| Browser | Tarayıcı uygulaması | Chrome, Firefox, Safari |
| Mobile Platform | İşletim sistemi | Android, iOS |
Kullanılabildiği vService Tipleri
Nasıl Eklenir?
Yeni bir Bot Type Koşulu, TR7 web yönetim arayüzü üzerinden aşağıdaki adımlar izlenerek eklenebilir:
- Sol altta bulunan TR7 logosuna tıklanarak Configuration Menu açılır.
- Load Balancer → Conditions → Add adımları takip edilir.
- Criteria olarak Bot Type seçilir.
- Koşula ait ilgili konfigürasyonlar yapılandırılır.
Addbutonuna tıklanarak koşul eklenir.
Bot Type Koşulu Ekleme Formu
Bot Type Koşulu Ekleme Formu
INFO
Condition Name
Oluşturulacak koşul için isteğe bağlı bir isim girilebilir.
Bu alan, özellikle aşağıdaki senaryolarda önemlidir:
- Aynı vService altında çok sayıda koşul tanımlandığında,
- Benzer kriterlere sahip koşulların ayırt edilmesi gerektiğinde,
- Koşulun hangi iş kuralını temsil ettiğinin hızlıca anlaşılması istendiğinde.
Bu alan boş bırakıldığında, TR7 ilgili koşulun içeriğini analiz ederek Condition Description alanında otomatik ve açıklayıcı bir isim oluşturur. Oluşturulan bu açıklama, koşul listelerinde isim olarak kullanılır.
INFO
Criteria Zorunlu
Koşulun tipini belirleyen alandır; aranabilir açılır listeden Bot Type seçilir. Bu seçim, formda görüntülenecek alanları belirler. Kriter, koşul kaydedildikten sonra değiştirilemez: farklı bir kritere ihtiyaç duyulursa yeni bir koşul tanımlanır. Listedeki tüm kriterler ve kapsamları için Conditions sayfasındaki kriter kataloğuna bakılabilir.
INFO
Bot Type Zorunlu
Tespit edilecek bot türleri aranabilir listeden seçilir; en az bir tür seçilmesi zorunludur (form boş açılır). TR7 11 farklı bot kategorisini tanıyabilir.
Mevcut Bot Türleri:
Listedeki seçenekler, örnekleri parantez içinde olacak şekilde arayüzde aşağıdaki adlarla görünür:
| Bot Type | Açıklama |
|---|---|
| Malicious bots | Kötü amaçlı saldırı, tarama veya istismar faaliyetlerinde bulunan botlar |
| Development tools (wget, curl, Postman etc.) | Geliştirme ve test amaçlı araçlar |
| Search engines (Googlebot, Yahoo, bingbot etc.) | Arama motoru botları |
| Social media (facebookplatform, LinkedInBot etc.) | Sosyal medya önizleme ve entegrasyon botları |
| Crawler (Google Search Console, etc.) | Site tarama ve indeksleme amaçlı crawler botları |
| Monitoring (CloudflareDiagnostics, Datadog Agent etc.) | İzleme ve diagnostik botları |
| Service (SkypeUriPreview, YahooMailProxy, Grammarly etc.) | Servis ve yardımcı botlar |
| Benchmark (ApacheBench etc.) | Performans ve yük testi botları |
| Security checker (Nmap Scripting Engine, sqlmap/, TLSProbe etc.) | Güvenlik tarama ve test araçları |
| Feed (FeedBurner, FreshRSS etc.) | RSS ve içerik besleme botları |
| Other | Yukarıdaki kategorilere girmeyen diğer bot türleri |
Koşul listelerinde ve Condition Description alanında bu türlerin kısa adları kullanılır (ör. Bad bots, Search engine, Development tools).
Birden fazla bot türü seçilebilir. OR mantığıyla çalışır: seçilen türlerden herhangi biri eşleşirse koşul sağlanır.
TIP
Kategori ayrımı yapılmadan yalnızca "istemci herhangi bir bot mu" denetimi isteniyorsa, koşul seçim listelerinde hazır olarak sunulan If the client is a bot koşulu kullanılabilir; bunun için ayrı bir koşul tanımlamaya gerek yoktur.
INFO
Condition Description
Girilen kriter ve değerler doğrultusunda TR7 tarafından otomatik olarak oluşturulur.
Bu açıklama;
- Koşulun hangi değer için geçerli olduğunu,
- Hangi kriter üzerinden çalıştığını,
- Listeleme ekranlarında koşulun hızlıca anlaşılmasını
sağlayacak şekilde sistem tarafından dinamik olarak üretilir.
INFO
Form Butonları
Add
Add butonuna tıklanarak koşul ekleme işlemi tamamlanır.
Add & Repeat
Add & Repeat butonu ile koşul ekleme işlemi tamamlanır ve farklı konfigürasyonlarla ilgili pencereden çıkılmadan yeni bir koşul daha eklenebilir.
Koşul Eklendi
Operasyonel Kullanım Önerileri
- Arama Motoru Botlarına İzin Verin. SEO için arama motoru crawler'larının sitenize erişmesine izin verin.
- Zararlı Botları Engelleyin. Malicious bots kategorisini tespit edip engelleyin.
- Rate Limiting Uygulayın. Bot trafiğine normal kullanıcılardan farklı rate limit uygulayın.
- Bot Spoofing'e Dikkat. Zararlı botlar meşru bot User-Agent'larını taklit edebilir; IP doğrulaması (Google IP bloklarından mı geliyor?) ek güvenlik sağlar.
Canlı Ortamlarda Yaygın Kullanım Senaryoları
Aşağıdaki örnekler, ilgili koşulun gerçek sistemlerde en sık karşılaşılan kullanım senaryolarında nasıl uygulandığını göstermektedir. Bu senaryolar, canlı ortamlarda yaygın olarak tercih edilen ve sahada edinilmiş deneyimlere dayanan pratikleri temel alır.
Senaryo 1: Zararlı Bot Engelleme
Kullanım Amacı: Malicious bots kategorisindeki web scraper ve spam botlarını tespit edip API endpoint'lerini ve içerik sayfalarını korumak.
Konfigürasyon: Bot type → Malicious bots
Aksiyon Önerileri:
- ✅ Block → Zararlı bot'lardan gelen istekler engellenir ve 403 Forbidden yanıtı döndürülür.
- ✅ Quarantine → Tespit edilen bot IP'leri 24 saat süreyle karantinaya alınır.
- ✅ Advanced Traffic Inspection → Bot behavior pattern'leri analiz edilir ve scraping activity raporlanır.
Senaryo 2: Arama Motoru Bot Önceliklendirme (SEO)
Kullanım Amacı: Googlebot, Bingbot gibi arama motoru crawler'larını tespit edip SEO-friendly içerik sunmak ve önbellek optimizasyonu yapmak.
Konfigürasyon: Bot type → Search engines
Aksiyon Önerileri:
- ✅ Add HTTP Header →
X-SEO-Bot: trueveCache-Control: public, max-age=3600header'ları eklenir, Kurum Servisi SEO-optimized response verir. - ✅ Advanced Traffic Inspection → Search engine crawl activity ve indexing rate analizi raporlanır.
Senaryo 3: Monitoring Bot Log Filtreleme
Kullanım Amacı: Uptime monitoring ve health check botlarını (CloudflareDiagnostics, Datadog Agent gibi) tespit edip log gürültüsünü azaltmak.
Konfigürasyon: Bot type → Monitoring
Aksiyon Önerileri:
- ✅ Add HTTP Header →
X-Monitoring-Bot: trueheader eklenir, Kurum Servisi monitoring request'i tanır. - ✅ Advanced Traffic Inspection → Monitoring bot activity ve uptime check frequency analizi raporlanır.
Senaryo 4: Sosyal Medya Önizleme Optimizasyonu
Kullanım Amacı: Facebook, Twitter, LinkedIn bot'larını tespit edip Open Graph ve Twitter Card meta tag'lerinin doğru render edilmesini sağlamak.
Konfigürasyon: Bot type → Social media
Aksiyon Önerileri:
- ✅ Add HTTP Header →
X-Social-Bot: trueveX-Render-OG: enabledheader'ları eklenir, Kurum Servisi social preview render'ı yapar. - ✅ Advanced Traffic Inspection → Social media share distribution ve preview generation analizi raporlanır.
Senaryo 5: Development Tool Rate Limiting
Kullanım Amacı: wget, curl, Postman gibi development tool'larını tespit edip API abuse'i önlemek için rate limiting uygulamak.
Konfigürasyon: Bot type → Development tools
Aksiyon Önerileri:
- ✅ Bandwidth Limitation → Development tool trafiği 10 Mbps ile sınırlandırılır.
- ✅ Quarantine → Dakikada 100'den fazla istek yapan development tool IP'leri 30 dakika karantinaya alınır.
- ✅ Advanced Traffic Inspection → Automated testing ve API integration pattern'leri analiz edilir.
Senaryo 6: Security Scanner Kontrolü
Kullanım Amacı: Nmap, sqlmap, TLSProbe gibi security scanner tool'larını tespit edip yetkisiz güvenlik taramalarını engellemek.
Konfigürasyon: Bot type → Security checker
Aksiyon Önerileri:
- ✅ Block → Yetkili IP listesinde olmayan security scanner'lar engellenir ve 403 Forbidden yanıtı döndürülür.
- ✅ Advanced Traffic Inspection → Security scan attempt'leri ve vulnerability scanning activity raporlanır.
- ✅ Advanced Captcha → Automated security tool'larına CAPTCHA challenge gösterilerek manuel verification gerektirilir.
Senaryo 7: Kapsamlı Bot Trafik Analizi
Kullanım Amacı: Tüm bot kategorilerini tespit edip bot vs human trafik ratio'sunu analiz etmek ve bot traffic distribution raporlamak.
Konfigürasyon: Bot type → (tüm bot türleri seçili)
Aksiyon Önerileri:
- ✅ Add HTTP Header →
X-Bot-Detected: truebaşlığı ile, değeri fx üzerinden Bot türü akıllı değişkenine bağlananX-Bot-Categorybaşlığı eklenir; başlık tespit edilen bot kategorisini taşır ve Kurum Servisi kategori bazlı işlem yapar. - ✅ Advanced Traffic Inspection → Kapsamlı bot vs human traffic distribution, category breakdown ve hourly pattern analizi raporlanır.
